Η νόσος Crohn (νόσος του Κρον) και η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου. Στη νόσο Crohn φλεγμαίνει τμήμα του πεπτικού σωλήνα και τα συμπτώματα εξαρτώνται από το σημείο που έχει προσβληθεί, ενώ η ελκώδης κολίτιδα αφορά το παχύ έντερο και το ορθό.
Νόσος Crohn και ελκώδης κολίτιδα: σύντομη απάντηση
Και οι δύο νόσοι αντιμετωπίζονται κατά κύριο λόγο με φάρμακα, με στόχο τον έλεγχο των εξάρσεων. Χειρουργική επέμβαση χρειάζεται όταν τα συμπτώματα είναι σοβαρά και τα φάρμακα δεν αποδίδουν ή όταν το έντερο έχει υποστεί σοβαρή βλάβη. Στην ελκώδη κολίτιδα μπορεί να χρειαστεί και επείγουσα επέμβαση μετά από πολύ βαριά έξαρση. Στη νόσο Crohn αφαιρείται το πάσχον τμήμα, χωρίς να αποκλείεται υποτροπή αλλού, ενώ στην ελκώδη κολίτιδα η κολεκτομή σταματά την επανεμφάνιση της νόσου.
- Συμπτώματα: διάρροια με ή χωρίς αίμα και βλέννα, πόνος στην κοιλιά, κόπωση, απώλεια βάρους.
- Διάγνωση: εξετάσεις αίματος και κοπράνων, κολονοσκόπηση με βιοψία, απεικόνιση.
- Χειρουργείο: εκτομή του πάσχοντος τμήματος, κολεκτομή, ειλεοστομία ή ειλεοπρωκτικός θύλακος.
- Ο Καθηγητής Δρ. Αριστοτέλης Περράκης εφαρμόζει, ανάλογα με τον ασθενή, προηγμένη λαπαροσκοπική χειρουργική.
Τι είναι η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα;
Και οι δύο είναι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου που διαρκούν για όλη τη ζωή. Στη νόσο Crohn το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται σε τμήμα του εντέρου, ενώ η ελκώδης κολίτιδα θεωρείται αυτοάνοση νόσος. Ρόλο φαίνεται να παίζουν τα γονίδια, και ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο για νόσο Crohn.
Η πορεία τους χαρακτηρίζεται από εξάρσεις, που διαρκούν από λίγες ημέρες έως αρκετούς μήνες, και από περιόδους ύφεσης. Τα συμπτώματα της νόσου Crohn ξεκινούν συνήθως στην εφηβεία ή στη νεαρή ενήλικη ζωή.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τη νόσο και το τμήμα του εντέρου που έχει προσβληθεί:
- Νόσος Crohn: διάρροια, αίμα ή βλέννα στα κόπρανα, πόνος στην κοιλιά, δυσκοιλιότητα, πόνος στον πρωκτό, κόπωση και απώλεια βάρους
- Ελκώδης κολίτιδα: διάρροια με αίμα, βλέννα ή πύον, πόνος στο κάτω αριστερό μέρος της κοιλιάς, επιτακτική και συχνή ανάγκη για κένωση και αιμορραγία από τον πρωκτό
- Και στις δύο: πόνοι στις αρθρώσεις, ερεθισμός στα μάτια και δερματικά εξανθήματα
Στα παιδιά, η νόσος Crohn μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση στην ανάπτυξη ή στην εφηβεία.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Δεν υπάρχει μία εξέταση που να θέτει μόνη της τη διάγνωση της νόσου Crohn. Γι’ αυτό συνδυάζονται εξετάσεις αίματος και κοπράνων, ενδοσκοπικές εξετάσεις (κολονοσκόπηση, γαστροσκόπηση) με λήψη βιοψίας και απεικόνιση με μαγνητική, αξονική τομογραφία ή υπερηχογράφημα. Τη διάγνωση της ελκώδους κολίτιδας θέτει συνήθως γαστρεντερολόγος, με κολονοσκόπηση και βιοψία.
Πώς αντιμετωπίζονται με φάρμακα;
Η νόσος Crohn δεν θεραπεύεται οριστικά, όμως η αγωγή βοηθά να διατηρείται σε ύφεση. Χρησιμοποιούνται αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως τα κορτικοστεροειδή, η μεσαλαζίνη και η σουλφασαλαζίνη, ανοσοκατασταλτικά, όπως η αζαθειοπρίνη και η μερκαπτοπουρίνη, και βιολογικοί παράγοντες. Σε ορισμένους ασθενείς χρησιμοποιείται ειδική υγρή διατροφή (εντερική διατροφή). Στην ελκώδη κολίτιδα η αγωγή στοχεύει στην ανακούφιση κατά τις εξάρσεις και στη μείωση των υποτροπών.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Στη νόσο Crohn η επέμβαση προτείνεται όταν τα συμπτώματα είναι σοβαρά και τα φάρμακα δεν αποδίδουν, ή όταν η νόσος περιορίζεται σε συγκεκριμένα τμήματα του εντέρου. Αφαιρείται το πάσχον τμήμα και τα υγιή άκρα ενώνονται, ενώ σε ορισμένους ασθενείς δημιουργείται στομία (ειλεοστομία ή κολοστομία). Το χειρουργείο μειώνει τα συμπτώματα, όμως η νόσος μπορεί να επανεμφανιστεί σε άλλο σημείο του εντέρου.
Στην ελκώδη κολίτιδα η επέμβαση συστήνεται όταν η νόσος επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα, όταν υπάρχει σοβαρή βλάβη του εντέρου, όταν τα συμπτώματα επανέρχονται ή όταν οι άλλες θεραπείες δεν βοήθησαν. Μετά από πολύ βαριά έξαρση μπορεί να χρειαστεί επείγουσα επέμβαση. Με την κολεκτομή αφαιρείται μέρος ή όλο το παχύ έντερο, κάτι που σταματά την επανεμφάνιση της νόσου. Στη συνέχεια τα κόπρανα συλλέγονται σε σάκο μέσω ειλεοστομίας ή δημιουργείται εσωτερικός θύλακος από λεπτό έντερο (ειλεοπρωκτικός θύλακος ή «J pouch»), που επιτρέπει τη φυσιολογική κένωση.
Ο Καθηγητής Δρ. Αριστοτέλης Περράκης εφαρμόζει, ανάλογα με τον ασθενή, προηγμένη λαπαροσκοπική χειρουργική στην ελκώδη κολίτιδα και στη νόσο Crohn. Είναι χρήσιμο η απόφαση για χειρουργείο να συζητείται και με τον γαστρεντερολόγο που σας παρακολουθεί.
Ζωή μετά το χειρουργείο
Μετά από ειλεοστομία τα κόπρανα συλλέγονται σε σάκο, ενώ ο ειλεοπρωκτικός θύλακος επιτρέπει την κένωση από τον πρωκτό. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για το πότε χρειάζεται στομία μετά από χειρουργείο εντέρου.
Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται τακτική παρακολούθηση από γιατρό και εξειδικευμένη ομάδα. Στην ελκώδη κολίτιδα ο κίνδυνος για καρκίνο του παχέος εντέρου είναι αυξημένος, γι’ αυτό προσφέρεται τακτικός προληπτικός έλεγχος. Στη νόσο Crohn συνιστώνται επίσης τα εμβόλια για τη γρίπη και τον πνευμονιόκοκκο, η διακοπή του καπνίσματος και η αποφυγή των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών χωρίς ιατρική οδηγία.
Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό;
Απευθυνθείτε σε γιατρό αν έχετε συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή αν η αγωγή σας δεν αποδίδει. Χρειάζεστε επείγουσα εκτίμηση αν έχετε μαύρα ή σκούρα κόκκινα κόπρανα, διάρροια με αίμα, υψηλό πυρετό, γρήγορους παλμούς ή αν δεν μπορείτε να αποβάλετε αέρια ή κόπρανα.
Καλέστε αμέσως βοήθεια αν έχετε έντονο πόνο στην κοιλιά, συνεχή αιμορραγία από τον πρωκτό, μεγάλους θρόμβους αίματος ή εμετό με αίμα ή με όψη «κατακάθι καφέ».
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά νόσου Crohn και ελκώδους κολίτιδας;
Η ελκώδης κολίτιδα αφορά το παχύ έντερο και το ορθό, ενώ στη νόσο Crohn μπορεί να προσβληθούν διάφορα τμήματα του πεπτικού. Γι' αυτό η κολεκτομή σταματά την ελκώδη κολίτιδα, ενώ η νόσος Crohn μπορεί να επανεμφανιστεί μετά το χειρουργείο.
Θεραπεύεται η νόσος Crohn με χειρουργείο;
Όχι. Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη νόσο Crohn. Το χειρουργείο μειώνει τα συμπτώματα όταν τα φάρμακα δεν αποδίδουν, όμως η νόσος μπορεί να εμφανιστεί ξανά σε άλλο τμήμα του εντέρου.
Αυξάνει η ελκώδης κολίτιδα τον κίνδυνο καρκίνου;
Ναι. Ο κίνδυνος καρκίνου του παχέος εντέρου είναι αυξημένος, γι' αυτό συστήνεται τακτικός προληπτικός έλεγχος. Ο καρκίνος του εντέρου περιλαμβάνεται και στις πιθανές επιπλοκές της νόσου Crohn.
Θα χρειαστώ μόνιμη στομία;
Όχι απαραίτητα. Στη νόσο Crohn μπορεί να αφαιρεθεί μόνο το πάσχον τμήμα και τα υγιή άκρα να ενωθούν. Στην ελκώδη κολίτιδα, μετά την κολεκτομή, ο ειλεοπρωκτικός θύλακος επιτρέπει την κένωση από τον πρωκτό χωρίς σάκο.
Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου Crohn;
Περιλαμβάνουν διάρροια, αίμα ή βλέννα στα κόπρανα, πόνος στην κοιλιά, κόπωση και απώλεια βάρους. Τα συμπτώματα έρχονται σε εξάρσεις και μπορεί να είναι ήπια ή σοβαρά.
Βοηθά κάποια ειδική δίαιτα;
Δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία ότι μια ειδική δίαιτα βοηθά στη νόσο Crohn. Συστήνεται ισορροπημένη διατροφή και ημερολόγιο τροφών, για να εντοπίσετε τι επιβαρύνει τα συμπτώματά σας.
Πηγές
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση. Κάθε περίπτωση αξιολογείται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.
Κλείστε ένα ραντεβού για αξιολόγηση
Αν έχετε νόσο Crohn ή ελκώδη κολίτιδα και σας έχει προταθεί χειρουργείο, μπορείτε να ζητήσετε προσωπική εκτίμηση της περίπτωσής σας. Συμπληρώστε τη φόρμα για να επικοινωνήσουμε μαζί σας.