Η ραγάδα πρωκτού είναι μια αρκετά συχνή πάθηση και σχετίζεται με την σχάση του επιθηλίου του πρωκτού. Η σχάση αυτή μπορεί να φτάνει ακόμα και ως τις ίνες του έσω σφιγκτήρα του πρωκτού, επιβαρύνοντας σημαντικά τον ασθενή και επηρεάζοντας την λειτουργία του σφιγκτήρα.
Σε χρόνια φάση, αναπτύσσεται μια αιμορροΐδα (συνοδός ή φρουρός αιμορροΐδα) ως αποτέλεσμα της χρόνιας διαδικασίας επούλωσης. Σε κάποιες ιδιαίτερες χρόνιες περιπτώσεις η αιμορροΐδα αυτή μετατρέπεται σε υπερτροφική δερματική πτυχή (skin tag) .
Ο μηχανισμός δημιουργίας και συντήρησης της ραγάδας είναι ότι κάθε φορά που προκαλείται κένωση, οι ίνες του σφιγκτήρα που διατείνονται κυκλοτερώς ώστε να βοηθήσουν την κένωση, οδηγούν στην χρόνια σχάση της περιοχής όπου εντοπίζεται η ραγάδα. Επειδή το επιθήλιο στην περιοχή του πρωκτοδέρματος όπου αναπτύσσεται η ραγάδα έχει άφθονες και ευαίσθητες νευρικές απολήξεις, το σχίσιμο ακριβώς στην περιοχή αυτή προκαλεί πόνο, ιδίως στην οξεία ραγάδα.
Αίτια της ραγάδας είναι δυσκοιλιότητα, υπερτονία του σφιγκτήρα, φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, όπως η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα, μαιευτικές κακώσεις.
Συμπτώματά της, είναι πόνος, αιμορραγία, παρουσία βλέννης στα κόπρανα, περιπρωκτικός κνησμός.
H διάγνωση γίνεται κλινικά, με δακτυλική εξέταση και ορθοσκοπικά. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να συστήνεται και η κολονοσκόπηση για να αποκλειστούν άλλες αιτίες που δυνητικά θα μπορούσαν να προκαλέσουν αιμορραγία.
Η θεραπεία της ραγάδας είναι συντηρητική ή χειρουργική. Το τι θα εφαρμοσθεί εξαρτάται από την κατάσταση των αιμορροΐδων, την ηλικία του ασθενή και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του.
Συντηρητική θεραπεία : ειδικές αλοιφές τρινιτρικής γλυκερίνης
Χειρουργική θεραπεία:
- θεραπεία με χειρουργικό Laser
- Διαστολή του δακτυλίου
Οξεία και χρόνια ραγάδα
Ανάλογα με τη χρονική πορεία, η ραγάδα διακρίνεται σε δύο μορφές. Η οξεία ραγάδα έχει πρόσφατη έναρξη και στις περισσότερες περιπτώσεις ανταποκρίνεται στη συντηρητική αγωγή. Όταν η σχάση παραμένει για παρατεταμένο διάστημα ή υποτροπιάζει επανειλημμένα, χαρακτηρίζεται ως χρόνια. Στη χρόνια μορφή ο μόνιμα συσπασμένος σφιγκτήρας διατηρεί τη βλάβη ανοιχτή, εμποδίζοντας τη φυσιολογική επούλωση, και γι’ αυτό η αντιμετώπιση στρέφεται στη χαλάρωση του σφιγκτηριακού τόνου.
Πότε απαιτείται πρόσθετος έλεγχος
Σε τυπική εικόνα ραγάδας, η κλινική εξέταση συνήθως επαρκεί για τη διάγνωση. Υπάρχουν όμως περιστάσεις που επιβάλλουν πληρέστερη διερεύνηση: ραγάδες που εντοπίζονται σε ασυνήθιστη θέση ή είναι πολλαπλές, βλάβες που δεν επουλώνονται παρά τη σωστή αγωγή, αιμορραγία που δεν δικαιολογείται από την κλινική εικόνα, ή συνοδά συμπτώματα όπως αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου και ανεξήγητη απώλεια βάρους. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο πλήρης ενδοσκοπικός έλεγχος είναι απαραίτητος, ώστε να αποκλειστούν υποκείμενες παθήσεις του εντέρου.
Μετεγχειρητική πορεία και ανάρρωση
Μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση, ο ασθενής επιστρέφει συνήθως στο σπίτι του την ίδια ημέρα. Ο πόνος υποχωρεί αισθητά μέσα στις πρώτες ημέρες, ενώ η πλήρης επούλωση ολοκληρώνεται σταδιακά τις επόμενες εβδομάδες. Κατά την περίοδο αυτή έχει σημασία η ρύθμιση των κενώσεων με επαρκή πρόσληψη υγρών και φυτικών ινών, η ήπια τοπική φροντίδα της περιοχής και η αποφυγή έντονης σωματικής καταπόνησης για μικρό χρονικό διάστημα. Ο προγραμματισμένος επανέλεγχος επιβεβαιώνει την ομαλή επούλωση και την απουσία υποτροπής.
Πρόληψη
Η αποφυγή της δυσκοιλιότητας αποτελεί τον σημαντικότερο προληπτικό παράγοντα. Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, η επαρκής ενυδάτωση και η αποφυγή παρατεταμένης προσπάθειας κατά την κένωση μειώνουν τον κίνδυνο τραυματισμού του πρωκτικού δέρματος. Η έγκαιρη αντιμετώπιση κάθε διαταραχής των κενώσεων, είτε πρόκειται για δυσκοιλιότητα είτε για διάρροια, συμβάλλει στην προστασία της ευαίσθητης αυτής περιοχής και στη μείωση των υποτροπών.
Συχνές ερωτήσεις για τη ραγάδα πρωκτού
Τι είναι η ραγάδα πρωκτού;
Η ραγάδα πρωκτού είναι μια αρκετά συχνή πάθηση που σχετίζεται με τη σχάση του επιθηλίου του πρωκτού. Η σχάση αυτή μπορεί να φτάνει ακόμα και ως τις ίνες του έσω σφιγκτήρα, επιβαρύνοντας σημαντικά τον ασθενή και επηρεάζοντας τη λειτουργία του σφιγκτήρα.
Ποια είναι τα συμπτώματα της ραγάδας πρωκτού;
Τα κύρια συμπτώματα είναι:
- Πόνος
- Αιμορραγία
- Παρουσία βλέννης στα κόπρανα
- Περιπρωκτικός κνησμός
Ο πόνος είναι ιδιαίτερα έντονος στην οξεία ραγάδα, καθώς το επιθήλιο της περιοχής έχει άφθονες και ευαίσθητες νευρικές απολήξεις.
Ποια είναι τα αίτια της ραγάδας πρωκτού;
Τα αίτια της ραγάδας είναι:
- Δυσκοιλιότητα
- Υπερτονία του σφιγκτήρα
- Φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, όπως η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα
- Μαιευτικές κακώσεις
Πώς γίνεται η διάγνωση της ραγάδας πρωκτού;
Η διάγνωση γίνεται κλινικά, με δακτυλική εξέταση και ορθοσκοπικά. Σε κάθε περίπτωση συστήνεται και κολονοσκόπηση, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες που δυνητικά θα μπορούσαν να προκαλέσουν αιμορραγία.
Πώς αντιμετωπίζεται η ραγάδα πρωκτού;
Η θεραπεία είναι συντηρητική ή χειρουργική. Η επιλογή εξαρτάται από την κατάσταση των αιμορροΐδων, την ηλικία του ασθενή και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του.
Συντηρητική θεραπεία: ειδικές αλοιφές τρινιτρικής γλυκερίνης.
Χειρουργική θεραπεία: θεραπεία με χειρουργικό Laser ή διαστολή του δακτυλίου.
Τι είναι η συνοδός (φρουρός) αιμορροΐδα;
Σε χρόνια φάση της ραγάδας αναπτύσσεται μια αιμορροΐδα (συνοδός ή φρουρός αιμορροΐδα) ως αποτέλεσμα της χρόνιας διαδικασίας επούλωσης. Σε κάποιες ιδιαίτερες χρόνιες περιπτώσεις, η αιμορροΐδα αυτή μετατρέπεται σε υπερτροφική δερματική πτυχή (skin tag).
Γιατί η ραγάδα πρωκτού προκαλεί τόσο έντονο πόνο;
Κάθε φορά που προκαλείται κένωση, οι ίνες του σφιγκτήρα διατείνονται κυκλοτερώς, οδηγώντας στη χρόνια σχάση της περιοχής όπου εντοπίζεται η ραγάδα. Επειδή το επιθήλιο στην περιοχή του πρωκτοδέρματος έχει άφθονες και ευαίσθητες νευρικές απολήξεις, το σχίσιμο προκαλεί έντονο πόνο, ιδίως στην οξεία ραγάδα.
