Οι όγκοι του σπλήνα είναι σπάνιοι σε σύγκριση με τους όγκους άλλων συμπαγών οργάνων. Μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις, και αρκετοί από αυτούς, όπως τα αιμαγγειώματα, ανακαλύπτονται τυχαία σε απεικονιστικό έλεγχο που έγινε για άλλο λόγο.
Όγκοι σπληνός: σύντομη απάντηση
Οι όγκοι του σπλήνα χωρίζονται σε καλοήθεις, με συχνότερο το αιμαγγείωμα, και κακοήθεις, όπως το λέμφωμα και το αγγειοσάρκωμα. Σπανιότερα ο σπλήνας δέχεται μεταστάσεις από άλλους καρκίνους. Το πιο συχνό εύρημα είναι η διόγκωση του σπλήνα (σπληνομεγαλία), ενώ πολλοί όγκοι δεν δίνουν συμπτώματα. Η αξονική τομογραφία είναι η πιο χρήσιμη απεικονιστική εξέταση. Όταν η φύση της βλάβης δεν ξεκαθαρίζει, η σπληνεκτομή μπορεί να χρειαστεί τόσο για τη διάγνωση όσο και για τη θεραπεία.
- Καλοήθεις: αιμαγγείωμα, λεμφαγγείωμα, αμάρτωμα.
- Κακοήθεις: λέμφωμα, αγγειοσάρκωμα και σπάνιες μεταστάσεις.
- Διάγνωση: αξονική τομογραφία, υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία.
- Θεραπεία: ανάλογα με το είδος του όγκου, σπληνεκτομή με λαπαροσκοπική ή ρομποτική τεχνική όταν χρειάζεται.
Τι είδους όγκοι εμφανίζονται στον σπλήνα;
Ο σπλήνας ανήκει στο λεμφικό σύστημα και περιέχει λευκά αιμοσφαίρια που καταπολεμούν τα μικρόβια. Οι όγκοι του διακρίνονται σε τρεις μεγάλες ομάδες:
- Καλοήθεις όγκοι: το αιμαγγείωμα είναι ο συχνότερος καλοήθης όγκος του σπλήνα. Άλλες καλοήθεις βλάβες είναι το λεμφαγγείωμα και το αμάρτωμα.
- Κακοήθεις όγκοι: λεμφώματα (Hodgkin και μη Hodgkin) και το αγγειοσάρκωμα, ένας πολύ σπάνιος και επιθετικός όγκος.
- Μεταστάσεις: σπάνιες, κυρίως από μελάνωμα και καρκίνο του μαστού ή του πνεύμονα.
Ο σπλήνας μπορεί επίσης να επηρεαστεί από αιματολογικά νοσήματα, όπως ορισμένα λεμφώματα και λευχαιμίες, τα οποία σε επιλεγμένες περιπτώσεις αποτελούν ένδειξη για σπληνεκτομή.
Ποια συμπτώματα προκαλούν;
Πολλοί όγκοι του σπλήνα δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα. Το συχνότερο εύρημα είναι η διόγκωση του οργάνου, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί με:
- Αίσθημα πληρότητας γρήγορα μετά το φαγητό
- Ενόχληση ή πόνο πίσω από τα αριστερά πλευρά
- Αναιμία και κόπωση
- Συχνές λοιμώξεις
- Εύκολη αιμορραγία
Στους κακοήθεις όγκους, όπως το αγγειοσάρκωμα, ο πόνος εντοπίζεται συνήθως στο πάνω αριστερό μέρος της κοιλιάς και μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό, έντονη απώλεια βάρους ή υγρό στον υπεζωκότα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η αξονική τομογραφία είναι η πιο χρήσιμη απεικονιστική εξέταση για τους όγκους του σπλήνα, ενώ το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία δίνουν συμπληρωματικές πληροφορίες. Μια εξέταση αίματος συμβάλλει στην επιβεβαίωση της διόγκωσης.
Η οριστική διάγνωση δεν είναι πάντα εύκολη χωρίς ιστολογική εξέταση. Η εξέταση του σπλήνα μετά την αφαίρεσή του θεωρείται η πιο ακριβής μέθοδος, γι’ αυτό σε ορισμένους ασθενείς η σπληνεκτομή γίνεται και για διαγνωστικό σκοπό.
Πώς αντιμετωπίζονται;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το είδος του όγκου. Όταν ο σπλήνας είναι απλώς διογκωμένος, συνήθως αντιμετωπίζεται η αιτία και το όργανο παρακολουθείται. Όταν υπάρχει όγκος, η σπληνεκτομή μπορεί να χρειαστεί για διάγνωση ή για θεραπεία, ενώ στο αγγειοσάρκωμα συνδυάζεται συνήθως με ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία.
Η σπληνεκτομή γίνεται με γενική αναισθησία, λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά μέσω 3 ή 4 μικρών τομών, ή ανοιχτά με μία μεγαλύτερη τομή. Ο Καθηγητής Δρ. Αριστοτέλης Περράκης εφαρμόζει τη σπληνεκτομή με προηγμένη λαπαροσκοπική και με ρομποτική τεχνική. Οι όγκοι σπληνός περιλαμβάνονται στο φάσμα της ογκολογικής χειρουργικής, όπου η θεραπεία σχεδιάζεται στο πλαίσιο διεπιστημονικής συνεργασίας.
Ανάρρωση μετά τη σπληνεκτομή
Μετά από λαπαροσκοπική σπληνεκτομή η νοσηλεία είναι συνήθως 1 έως 2 ημέρες και η επούλωση διαρκεί περίπου 4 έως 6 εβδομάδες. Επειδή χωρίς σπλήνα αυξάνεται δια βίου ο κίνδυνος σοβαρών λοιμώξεων, χρειάζονται εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο, τη γρίπη και τον μηνιγγιτιδόκοκκο και, σε ορισμένους ασθενείς, προληπτική αντιβίωση.
Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό;
Συζητήστε με χειρουργό αν μια απεικονιστική εξέταση έδειξε βλάβη ή διόγκωση του σπλήνα, ή αν έχετε συμπτώματα όπως γρήγορο αίσθημα πληρότητας, συχνές λοιμώξεις ή εύκολη αιμορραγία. Όσο ο σπλήνας είναι διογκωμένος, αποφύγετε τα αθλήματα επαφής, γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος ρήξης.
Πόνος πίσω από τα αριστερά πλευρά μαζί με ζάλη και γρήγορους παλμούς μπορεί να σημαίνει ρήξη και χρειάζεται άμεση μετάβαση στα επείγοντα.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι καρκίνος κάθε όγκος στον σπλήνα;
Όχι. Ο συχνότερος καλοήθης όγκος του σπλήνα είναι το αιμαγγείωμα, που συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία. Κακοήθεις όγκοι, όπως το λέμφωμα και το αγγειοσάρκωμα, υπάρχουν, αλλά είναι ασυνήθιστοι ως πρωτοπαθείς όγκοι του σπλήνα.
Τι είναι το αιμαγγείωμα του σπλήνα;
Είναι καλοήθης όγκος από αιμοφόρα αγγεία και ο συχνότερος καλοήθης όγκος του σπλήνα. Συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα και βρίσκεται τυχαία σε υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία. Επειδή υπάρχει κίνδυνος ρήξης, χρειάζεται αξιολόγηση από χειρουργό.
Μπορεί να σπάσει ένας όγκος του σπλήνα;
Ναι, υπάρχει κίνδυνος ρήξης, για παράδειγμα στα αιμαγγειώματα, ενώ ο σπλήνας σπάει ευκολότερα όταν είναι διογκωμένος. Η ρήξη είναι επείγουσα κατάσταση με κίνδυνο σοβαρής αιμορραγίας.
Πώς επιβεβαιώνεται το είδος του όγκου;
Η αξονική τομογραφία είναι η πιο χρήσιμη απεικονιστική εξέταση, όμως η πιο ακριβής διάγνωση προκύπτει από την ιστολογική εξέταση μετά την αφαίρεση του σπλήνα. Γι' αυτό σε ορισμένες περιπτώσεις η σπληνεκτομή γίνεται ταυτόχρονα για διάγνωση και θεραπεία.
Τι είναι η σπληνομεγαλία;
Σπληνομεγαλία είναι η διόγκωση του σπλήνα. Μπορεί να προκληθεί από λοίμωξη, τραυματισμό ή νοσήματα όπως η κίρρωση, η λευχαιμία και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, καθώς και από όγκους. Συνήθως αντιμετωπίζεται η αιτία και όχι ο ίδιος ο σπλήνας.
Πηγές
- Fotiadis C. et al. - Primary Tumors of the Spleen, Int J Biomed Sci 2009 (PubMed Central)
- NHS - Spleen problems and spleen removal
- MedlinePlus - Spleen Diseases
- MedlinePlus - Spleen removal
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση. Κάθε περίπτωση αξιολογείται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.
Κλείστε ένα ραντεβού για αξιολόγηση
Αν μια εξέταση έδειξε βλάβη ή όγκο στον σπλήνα, μπορείτε να ζητήσετε προσωπική εκτίμηση της περίπτωσής σας. Συμπληρώστε τη φόρμα για να επικοινωνήσουμε μαζί σας.